Spotkanie z miłośnikiem rośliny – Romanem Jurkiem (bieszczadzkim leśnikiem)
60. wakacyjne wydanie Klubu Ludzi z Pasją, skupione będzie wokół wyjątkowej rośliny – kłokoczki południowej (Staphylea pinnata L.), która na Podkarpaciu cieszy się szczególną sympatią. Jest to rzadki krzew, wyróżniający się unikalnymi cechami biologicznymi, bogatą symboliką i niezwykłą historią. O jego walorach porozmawiamy wraz z Panem Romanem Jurkiem już 21 lipca 2026 r. o godz. 17:00.
Podlegający ochronie krzew rośnie w Polsce głównie na Pogórzu i w Beskidzie Niskim. Kłokoczka południowa, nazywana także „różańcowym zielem”, „kłokoczką paciorkową” lub „drzewkiem różańcowym”, od dawna związana jest z obchodami święta Matki Boskiej Zielnej (15 sierpnia). W wielu regionach Polski podczas tego święta do kościoła przynosi się jej charakterystyczne torebki nasienne. Z kolei w miejscowości Lubzina dzień ten jest znany jako „kokockowy odpust”.
Archeolodzy twierdzą, że roślina ta u dawnych ludów zamieszkujących ziemie polskie miała znaczenie kultowe i była uprawiana w obrębie wczesnośredniowiecznych grodzisk. Najprawdopodobniej cieszyła się już szacunkiem u Celtów, zanim kultem objęli ją Prasłowianie. Teoria ta znajduje potwierdzenie w Beskidzie Niskim, gdzie kłokoczkę można spotkać w okolicy dawnych grodzisk w Wietrznie, pod Cergową i pod Łysą Górą.
Wiara w magiczną moc kłokoczki przeszła też do kultury chrześcijańskiej – z jej drewna wyrabiano krzyże i figurki odpustowe, a z nasion różańce. Młode pędy i kwiaty używane były do wianków święconych w kościele podczas Niedzieli Palmowej, a także rzucane przez dziewczęta podczas uroczystej procesji w dniu Bożego Ciała.
W Bykowcach koło Sanoka, w swojej rodzinnej miejscowości, Pan Roman Jurek wraz z działaczami Stowarzyszenia Rozwoju Wsi Bykowce rozpropagował modę na ten osobliwy krzew. Podczas świąt wielkanocnych wytwarza się w Bykowcach krzyżyki ze świętego krzewu, a po wielkanocnej rezurekcji przybija się je przy drzwiach. Krzewy te zdobią tutaj niemal każde domostwo.
Pan Roman Jurek jako jeszcze czynnie pracujący nadleśniczy może się poszczycić innowacyjną i bardzo cenną inicjatywą, którą było zrealizowanie wspólnie ze słowackimi leśnikami projektu pt. „Kłokoczka południowa roślinnym symbolem współpracy polskich i słowackich regionów nadgranicznych”. W ramach projektu zorganizowano konferencję, wydano materiały edukacyjne w języku polskim i słowackim oraz posadzono tysiące sadzonek na szkółkach, które trafiły do szeregu instytucji w całym województwie. Podobne zadania wykonano na terenie słowackich Bieszczadów.
__________________________
Zapraszamy 21 lipca 2026 r. (wtorek) o godz. 17:00 do sali multimedialnej. Wstęp wolny.
er
