16 lipca 2026 roku o godz. 18.00 w Galerii Jasielskiego Domu Kultury odbędzie się wernisaż wystawy „Drzewo Świata (Axis Mundi)” – pierwszej indywidualnej prezentacji twórczości Janiny Kicilińskiej, mieszkanki Jasła od wielu lat tworzącej poza instytucjonalnym obiegiem sztuki.
W ostatnich latach coraz częściej powraca pytanie o to, czyja twórczość trafia do muzeów i galerii oraz które historie uznawane są za część
współczesnego dziedzictwa kulturowego. Przykładem tej zmiany jest wystawa „Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich” w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie. Jednym z jej kluczowych elementów jest ikona ze zbiorów Muzeum Regionalnego w Jaśle zestawiona z pracą Andy’ego Warhola, którego rodzinne korzenie sięgają Karpat.
Wystawa „Drzewo Świata (Axis Mundi)” podejmuje podobne zagadnienia, proponując jednak odwrotną perspektywę. Zamiast przenosić lokalną twórczość do dużych ośrodków, pozostaje tam, gdzie ona powstaje – w Jaśle.
W centrum ekspozycji znajduje się historia Janiny Kicilińskiej opowiedziana za pomocą jej obrazów powstałych w ramach wieloletniej
praktyki artystycznej, rozwijanej poza profesjonalnym obiegiem sztuki. Wystawa prowadzi widzów przez poszczególne etapy życia artystki,
wykorzystując etnologiczne pojęcie axis mundi jako metaforę porządkującą jej biograficzną narrację.
Wystawa przypomina także, że lokalna kultura rodzi się nie tylko w dużych ośrodkach miejskich, lecz przede wszystkim w domach mieszkańców i mieszkanek małych miast. Historia Janiny Kicilińskiej staje się tym samym opowieścią o osobach współtworzących współczesne dziedzictwo peryferyjnego regionu.
Prezentacja twórczości Janiny Kicilińskiej wpisuje się w coraz silniej obecną w polu sztuki refleksję nad miejscem artystów, artystek i osób
artystycznych działających poza głównym obiegiem oraz znaczeniem lokalnych praktyk kulturowych. Wystawa stawia pytanie o to, jak
instytucje mogą opowiadać o sztuce powstającej poza centrami artystycznymi i w jaki sposób takie działania poszerzają rozumienie współczesnego dziedzictwa kulturowego regionu.
Wernisaż: 16 lipca 2026 r., godz. 18.00
Miejsce: Galeria Jasielskiego Domu Kultury, ul. Kołłątaja 1, Jasło
Kuratorka: Marta Jamróg
Janina Kicilińśka – urodzona w 1954 roku w Święcanach. Ukończyła Liceum Ekonomiczne w Jaśle. Od 1974 roku na stałe mieszka i tworzy w Jaśle. W latach 80. pracowała w Jasielskim Domu Kultury. Na co dzień zajmuje się malarstwem, a w wolnym czasie gra na instrumentach muzycznych – pianinie i akordeonie.
Wystawa „Drzewo Świata (Axis Mundi)” będzie dostępna dla zwiedzających do 16 sierpnia 2026 r.
